Κρίσεις Πανικού
Τι είναι οι κρίσεις πανικού;
Οι κρίσεις πανικού είναι μια διαταραχή άγχους. Χαρακτηρίζεται από ξαφνικά επεισόδια έντονου φόβου ή έντονης δυσφορίας. Συνήθως κορυφώνονται μέσα σε λίγα λεπτά. Μετά υποχωρούν. Η εμπειρία είναι πολύ τρομακτική, αλλά περνά.
Οι κρίσεις μπορεί να εμφανιστούν με δύο τρόπους. Κάποιες είναι προβλέψιμες και εμφανίζονται σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Όταν συμβαίνει αυτό συνήθως συνυπάρχουν με κάποια φοβία. Άλλες είναι απρόβλεπτες, και μοιάζουν να εμφανίζονται από το πουθενά.
Τι συμπτώματα μπορεί να έχουμε;
Σε μια κρίση πανικού μπορεί να εμφανιστούν πολλά σωματικά συμπτώματα. Τα πιο συχνά είναι:
- ταχυκαρδία
- εφίδρωση
- τρέμουλο
- δύσπνοια ή αίσθημα ότι δεν μας φτάνει ο αέρας
- πόνος ή σφίξιμο στο στήθος
- κόμπος στον λαιμό ή αίσθημα πνιγμού
- ζάλη, αστάθεια ή τάση για λιποθυμία
- μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα
- ναυτία ή στομαχική δυσφορία
- ξαφνικά κύματα ζέστης ή ρίγη
Μαζί με τα σωματικά συμπτώματα εμφανίζονται συχνά και έντονες σκέψεις. Οι πιο συνηθισμένες είναι:
- φόβος ότι θα πάθουμε κάτι σοβαρό ή ότι θα πεθάνουμε
- φόβος ότι θα χάσουμε τον έλεγχο ή ότι θα τρελαθούμε
Ένα συνηθισμένο φαινόμενο
Οι κρίσεις πανικού είναι συχνές. Μπορούν να εμφανιστούν όταν είμαστε ήδη αγχωμένοι. Μπορούν όμως να εμφανιστούν και όταν νιώθουμε σχετικά ήρεμοι.
Επειδή τα συμπτώματα είναι έντονα, είναι λογικό να τρομάζουμε. Πολλές φορές σκεφτόμαστε καρδιακό επεισόδιο ή εγκεφαλικό. Παρ’ όλα αυτά, οι κρίσεις πανικού δεν είναι επικίνδυνες από μόνες τους.
Το σώμα μας είναι ο πιο πιστός μας σύμμαχος
Το σώμα μας ενεργοποιεί το άγχος όταν αντιλαμβάνεται κίνδυνο. Αυτό είναι φυσιολογικό και ο σκοπός του είναι να είμαστε σε εγρήγορση. Επίσης, ο βασικός του στόχος είναι να αντιδράσουμε γρήγορα.
Ας φανταστούμε ότι βρίσκουμε ένα φίδι στην αποθήκη. Σε λίγα δευτερόλεπτα ενεργοποιείται η αντίδραση φυγής, παγώματος ή μάχης. Το σώμα μας ανεβάζει στροφές.
Μπορεί να συμβούν τα εξής:
- αυξάνεται ο καρδιακός ρυθμός
- η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη
- οι μύες σφίγγουν
- ιδρώνουμε ή έχουμε ρίγη
- μπορεί να νιώσουμε ζάλη ή μούδιασμα
- το στομάχι σφίγγει και μπορεί να εμφανιστεί ναυτία
Αυτές οι αντιδράσεις είναι προετοιμασία του σώματός μας να τρέξουμε όσο πιο γρήγορα μπορούμε ή να κρυφτούμε μένοντας τελείως ακίνητοι ή να μαχηθούμε με όλη μας τη δύναμη. Με τον ίδιο μηχανισμό άγχους αντιδρά κάθε θηλαστικό στη φύση όταν βρεθεί απέναντι σε πιθανό κίνδυνο. Αυτός είναι και ο λόγος που τα άγρια ζώα δεν κάνουν ζέσταμα πριν πάνε για κυνήγι.
Πως αντιμετωπίζονται;
Ξεκινάμε χαρτογραφώντας το μοτίβο του άγχους μας. Εντοπίζουμε:
- ποιες καταστάσεις ή ερεθίσματα το ενεργοποιούν
- ποιες σκέψεις κάνουμε όταν συμβαίνει
- τι συναισθήματα και σωματικές αντιδράσεις εμφανίζονται
- τι κάνουμε μετά ως αντίδραση, όπως αποφυγή, ασφάλειες ή φυγή
Στη συνέχεια μαθαίνουμε νέους τρόπους αντιμετώπισης. Οι τρόποι είναι πρακτικοί. Είναι και εξατομικευμένοι. Μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε τις σκέψεις που μας τρομάζουν. Μαθαίνουμε και να μειώνουμε την ένταση στο σώμα.
Στόχος είναι το σώμα μας να μάθει ότι δεν απειλούμαστε. Όταν το μάθει, δεν χρειάζεται να ενεργοποιεί τόσο έντονα το άγχος.
Ένα σημαντικό βήμα είναι η σταδιακή έκθεση. Μένουμε σε αυτό που μας φοβίζει με ασφαλή και οργανωμένο τρόπο. Το κάνουμε βήμα-βήμα. Δεν το κάνουμε απότομα.
Η αποφυγή μας ηρεμεί για λίγο. Όμως κρατάει το πρόβλημα ζωντανό. Κάθε φορά που αποφεύγουμε, το σώμα μαθαίνει ότι ο φόβος ήταν σωστός.
Στην έκθεση συμβαίνει το αντίθετο. Μένουμε αρκετά ώστε να πέσει η ένταση. Έτσι το σώμα μαθαίνει ότι το άγχος μειώνεται από μόνο του. Μαθαίνει και ότι τελικά δεν κινδυνεύουμε.
Μπορεί να μην είναι εύκολο, αλλά είναι εφικτό. Και με την εξάσκηση η αντοχή μας μεγαλώνει.
