Διαχείριση Συγκρούσεων

sygrouseislght00

Τι είναι η διαχείριση συγκρούσεων;

Η διαχείριση συγκρούσεων είναι μια σύνθετη διαδικασία που τη συναντάμε συνεχώς στη ζωή μας: στις σχέσεις, στην οικογένεια, στη δουλειά. Δεν επηρεάζεται μόνο από το τι συνέβη, αλλά και από το πως είμαστε εμείς εκείνη τη στιγμή: από τις σκέψεις μας, τα συναισθήματά μας και τις σωματικές μας αντιδράσεις. Αυτοί οι ενδογενείς παράγοντες επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο που προσεγγίζουμε μια σύγκρουση και τις αποφάσεις που παίρνουμε για να την επιλύσουμε.

Πώς τείνουμε να αντιμετωπίζουμε τις συγκρούσεις;

Σε πολλές περιπτώσεις, η επιτυχία δεν κρίνεται τόσο από το ποιος είναι ο καλύτερος ή ο σωστότερος, όσο από την ψυχική κατάσταση και τη συμπεριφορά των εμπλεκομένων μερών. Αυτό αναδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να κατανοούμε τους ψυχολογικούς μηχανισμούς που ενεργοποιούνται όταν υπάρχει μια σύγκρουση.

Αν και ο καθένας μας είναι διαφορετικός, συνήθως καταλήγουμε σε μία από τις παρακάτω βασικές στρατηγικές:

  • Αποφυγή: απομακρυνόμαστε ή το αφήνουμε να περάσει, ελπίζοντας ότι θα λυθεί μόνο του. Μερικές φορές είναι χρήσιμη επιλογή, συχνά όμως αφήνει εκκρεμότητες και δυσάρεστα συναισθήματα.

  • Ανταγωνισμός: βάζουμε τις δικές μας ανάγκες πάνω από τις ανάγκες του άλλου. Μπορεί να κερδίσουμε τη στιγμή, αλλά συχνά ζημιώνουμε τη σχέση και χάνουμε μελλοντικές συνεργασίες.

  • Εξυπηρετικότητα: βάζουμε τις ανάγκες του άλλου πάνω από τις δικές μας. Εξωτερικά μοιάζει ήρεμο, όμως συχνά δημιουργεί εσωτερική ένταση που επιστρέφει αργότερα ως παράπονο, πικρία ή νέα σύγκρουση.

  • Συμβιβασμός: συναντιόμαστε στη μέση. Είναι πρακτικός, αλλά συνήθως αφήνει και τα δύο μέρη με την αίσθηση ότι δεν πήραν αυτό που πραγματικά χρειάζονταν.

  • Συνεργασία: μιλάμε ανοιχτά για τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα μας και προσπαθούμε να δούμε την οπτική του άλλου. Έτσι, αυξάνουμε τις πιθανότητες για λύση που ικανοποιεί και τα δύο μέρη ή, αν δεν συμφωνήσουμε, να το κάνουμε με σεβασμό και να κρατήσουμε τη σχέση λειτουργική.

 

Τι συμβαίνει μέσα μας όταν υπάρχει μια σύγκρουση;

Όπως η αντίδραση φυγής-ή-μάχης μας προστατεύει από κινδύνους, έτσι επηρεάζει και τη συμπεριφορά μας στις διαπροσωπικές συγκρούσεις. Όταν πιστεύουμε ότι κινδυνεύουμε να χάσουμε κάτι, να αδικηθούμε ή να απορριφθούμε, ενεργοποιείται το άγχος και συχνά καταλήγουμε σε δύο άκρα:

  • Φυγή / πάγωμα: γινόμαστε παθητικοί, αποφεύγουμε τη διεκδίκηση, υπερελέγχουμε τον θυμό, λέμε εύκολα “ναι”, ζητάμε συγγνώμη ακόμη κι όταν δεν φταίμε και συχνά σκεφτόμαστε υποτιμητικά για τον εαυτό μας.

  • Μάχη: γινόμαστε επιθετικοί, υψώνουμε τη φωνή, επιμένουμε να κυριαρχήσουμε στη συζήτηση και μπορεί να προσβάλουμε τον άλλον. Ακόμη κι αν δικαιωθούμε, το κόστος συχνά είναι η σχέση, η εικόνα μας και η μετέπειτα συνεργασία.

Στη σημερινή πραγματικότητα, αυτές οι αυτόματες αντιδράσεις σπάνια οδηγούν σε σταθερά θετικά αποτελέσματα.

Η διεκδικητικότητα ως ρεαλιστική επιλογή

Η διεκδικητικότητα είναι ο τρόπος με τον οποίο εκφράζουμε αυτό που θέλουμε με αυτοπεποίθηση, χωρίς να παραβιάζουμε τα δικαιώματα των άλλων. Με διεκδικητική στάση μπορούμε πιο αποτελεσματικά:

  • να προστατεύουμε τον εαυτό μας από εκμετάλλευση

  • να παίρνουμε αποφάσεις με μεγαλύτερη σιγουριά

  • να αναγνωρίζουμε ανάγκες, όρια, δυνάμεις και δυσκολίες

  • να ζητάμε βοήθεια όταν χρειάζεται

  • να εκφράζουμε θετικά και αρνητικά συναισθήματα με ξεκάθαρο τρόπο

Η εκπαίδευση στη διεκδικητικότητα μας βοηθά να εξασκηθούμε σε:

    • έκφραση θετικών συναισθημάτων χωρίς φόβο απόρριψης

    • έκφραση αρνητικών συναισθημάτων χωρίς παρεξήγηση ή κλιμάκωση

    • οριοθέτηση χωρίς θυμό και επιθετικότητα

    • πρωτοβουλία να ζητάμε αυτό που χρειαζόμαστε, χωρίς ντροπή ή ενοχές.

sygrouseis

Πως αντιμετωπίζεται;

Με τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) δουλεύουμε πρακτικά και συνεργατικά, ώστε να κατανοήσουμε τι μας επηρεάζει στις συγκρούσεις και πως μπορούμε να αντιδρούμε πιο διεκδικητικά. Εντοπίζουμε:

  • τις σκέψεις που ενεργοποιούνται (π.χ. “με αδικεί”, “αν υποχωρήσουμε θα μας πατήσουν”, “αν μιλήσουμε θα μας απορρίψουν”)

  • τα συναισθήματα και τις σωματικές αντιδράσεις που ακολουθούν

  • τις συμπεριφορές που ανακουφίζουν προσωρινά αλλά συντηρούν το πρόβλημα (π.χ. αποφυγή, επίθεση, υπερ-υποχώρηση, υπερέλεγχος)

Στη συνέχεια χτίζουμε δεξιότητες επικοινωνίας και επιλύσης προβλημάτων, δοκιμάζουμε εναλλακτικές στρατηγικές, και μαθαίνουμε να επιλέγουμε την κατάλληλη στάση για την κατάλληλη σύγκρουση, χωρίς το άγχος και τα αρνητικά συναισθήματα να ελέγχουν τις αποφάσεις μας. Έτσι, καλλιεργούμε καλύτερες σχέσεις και πετυχαίνουμε πιο σταθερά, θετικά αποτελέσματα.

ΚΛΕΙΣΤΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Scroll to Top