Αντιμετώπιση Άγχους

photostressbw

Τι είναι το άγχος;

Το άγχος είναι ένας φυσιολογικός μηχανισμός του οργανισμού που ενεργοποιείται όταν αντιλαμβανόμαστε απειλές. Σε αρκετά πιθανούς κινδύνους της φύσης, όπως για παράδειγμα όταν βρισκόμαστε απέναντι σε ένα άγριο ζώο, το άγχος μας βοηθά να είμαστε σε εγρήγορση, να αντιληφθούμε έγκαιρα την απειλή και να δράσουμε όσο καλύτερα μπορούμε μέσω του μηχανισμού φυγής ή μάχης.

Κάθε υγιής άνθρωπος βιώνει άγχος. Αν δεν υπήρχε, θα ήμασταν τυφλοί απέναντι στους κινδύνους και θα παίρναμε πολύ πιο ριψοκίνδυνες αποφάσεις, με σοβαρό κόστος για την ασφάλεια και την επιβίωσή μας.

Τι είναι οι διαταραχές άγχους;

Υπάρχουν στιγμές που ο μηχανισμός του άγχους ενεργοποιείται σε καταστάσεις που δεν έχουν αρκετά πιθανούς κινδύνους. Παρ’ όλα αυτά, για δικούς μας έγκυρους λόγους, τις ερμηνεύουμε ως επικίνδυνες. Τότε, το σώμα μας, προσπαθώντας να μας προστατεύσει, ενεργοποιεί το μηχανισμό άγχους με τρόπο που τελικά γίνεται δυσλειτουργικός για την καθημερινότητά μας.

Αυτές οι “εσφαλμένες” ενεργοποιήσεις του άγχους μπορούν να πάρουν πολλές και διαφορετικές μορφές, που ονομάζουμε διαταραχές άγχους.

Μερικές συχνές μορφές είναι:

Και μερικά συνηθισμένα συμπτώματα είναι:

  • επίμονες σκέψεις / υπερανάλυση
  • έντονη ανησυχία
  • αποφυγές (να “μην πάμε”, να “μην το κάνουμε”)
  • παρορμητικές αντιδράσεις ή δυσκολία αυτορρύθμισης
  • κοινωνικές δυσκολίες (φόβος έκθεσης, απόρριψης ή κριτικής)

Πως επηρεάζουν τη σκέψη μας;

Σε κάθε αγχώδη διαταραχή είναι πολύ συνηθισμένο να εμφανίζεται ένας αυτόματος και αρνητικός τρόπος σκέψης γύρω από τρία βασικά πεδία:

  • Τον εαυτό μας: νιώθουμε πιο ευάλωτοι, αδύναμοι, με χαμηλότερη αυτοπεποίθηση και μεγαλύτερη ανάγκη επιβεβαίωσης ή στήριξης.
  • Τον κόσμο: τον αντιλαμβανόμαστε ως πιο απειλητικό και “επικίνδυνο”.
  • Το μέλλον: το βλέπουμε ως απρόβλεπτο ή δυσοίωνο, με αποτέλεσμα να είμαστε σε συνεχή επαγρύπνηση.

Αυτή η αλλαγή στη σκέψη συχνά συνοδεύεται από συγκεκριμένα γνωσιακά λάθη (λάθη λογικής), όπως:

  • Αυθαίρετα συμπεράσματα: βγάζουμε βεβαιότητες χωρίς επαρκή στοιχεία.
  • Επιλεκτική αφαίρεση: κολλάμε σε μία πλευρά της κατάστασης και χάνουμε τη συνολική εικόνα.
  • Υπεργενίκευση: ένα γεγονός γίνεται “κανόνας” για όλες τις παρόμοιες καταστάσεις.
  • Μεγέθυνση & σμίκρυνση: μεγιστοποιούμε τα αρνητικά και υποτιμάμε τα θετικά.
  • Προσωποποίηση: φορτώνουμε στον εαυτό μας ευθύνη για αρνητικές εξελίξεις που δεν εξαρτώνται πραγματικά από εμάς.
  • Διχότομη σκέψη: βλέπουμε τα πράγματα “άσπρο–μαύρο”, χωρίς ενδιάμεσες αποχρώσεις.

Σχεδόν πάντα, αυτά τα λάθη δίνουν στις σκέψεις μας αρνητικό περιεχόμενο, κάτι που επηρεάζει άμεσα τα συναισθήματά μας (φόβος, θυμός, στεναχώρια) και τη συμπεριφορά μας (αποφυγές, υπερέλεγχος, υπερπροσπάθεια).

Το καλό είναι ότι αυτό το αρνητικό στυλ τις κάνει και πιο εύκολα αναγνωρίσιμες: όταν οι σκέψεις μας λειτουργούν σαν ένας εσωτερικός σχολιαστής που βλέπει κυρίως απειλές, λάθη και καταστροφές, έχουμε ένα καθαρό σημάδι ότι το άγχος έχει πάρει το τιμόνι. Όσο τις εντοπίζουμε και τις εξετάζουμε πιο ρεαλιστικά, τόσο μειώνεται η αξιοπιστία τους και σταδιακά χάνουν τη δύναμή τους πάνω μας.

stress_photo_mn

Πως αντιμετωπίζεται;

Έρευνες δείχνουν ότι η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) είναι από τις πιο αποτελεσματικές και καλά τεκμηριωμένες προσεγγίσεις για τις αγχώδεις διαταραχές. Στην πράξη, δουλεύουμε με στόχο να μάθουμε νέους τρόπους να αντιμετωπίζουμε τις σκέψεις και τις καταστάσεις που μας προκαλούν άγχος.

Ξεκινάμε κατανοώντας τι συμβαίνει όταν αγχωνόμαστε:

  • ποιες καταστάσεις το ενεργοποιούν
  • τι σκεφτόμαστε εκείνη τη στιγμή
  • τι νιώθουμε και πώς αντιδρά το σώμα μας
  • πώς αντιδρούμε (π.χ. αποφυγή, υπερέλεγχος, υπερπροσπάθεια)

Ένα βασικό κομμάτι της ΓΣΘ είναι ο σχεδιασμός εξατομικευμένων ασκήσεων σε συνεργασία με τον θεραπευόμενο. Με συστηματική εξάσκηση χτίζουμε νέες δεξιότητες (γνωσιακές και συμπεριφορικές), ώστε οι αλλαγές να περνούν σταδιακά από τεχνική-στη-συνεδρία σε κάτι που εφαρμόζουμε πιο αυτόματα και πιο άνετα στην καθημερινότητά μας.

ΚΛΕΙΣΤΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΕΙΤΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ
Scroll to Top