Επίλυση Προβλημάτων με τον Εαυτό
Τι είναι τα προβλήματα με τον εαυτό;
Όταν λέμε “προβλήματα με τον εαυτό”, εννοούμε επίμονα μοτίβα σκέψης, συναισθήματος και συμπεριφοράς που μας δυσκολεύουν στην καθημερινότητα και στις σχέσεις μας. Συχνά λειτουργούν σαν “αυτόματος πιλότος”: βλέπουμε τον εαυτό μας, τους άλλους και τον κόσμο μέσα από συγκεκριμένα φίλτρα και καταλήγουμε στα ίδια συμπεράσματα, ακόμη κι όταν οι συνθήκες έχουν αλλάξει.
Στην καρδιά αυτών των μοτίβων βρίσκονται βασικές πεποιθήσεις — βαθύτερα συμπεράσματα που έχουμε σχηματίσει για το ποιοι είμαστε, τι αξίζουμε, τι μπορούμε να περιμένουμε από τους άλλους και πόσο ασφαλής είναι ο κόσμος γύρω μας. Αυτές οι πεποιθήσεις επηρεάζουν άμεσα το τι σκεφτόμαστε, τι νιώθουμε και πώς δρούμε.
Πώς εκδηλώνονται;
Οι πιο χαρακτηριστικοί τρόποι με τους οποίους εκδηλώνονται τα προβλήματα με τον εαυτό, είναι οι εξής:
- Έντονη αυτοκριτική, ενοχές ή ντροπή
-
Χαμηλή αυτοεκτίμηση / αίσθηση ανεπάρκειας
-
Δυσκολία να βάλουμε όρια, να διεκδικήσουμε ή να πούμε “όχι”
-
Φόβος απόρριψης ή ανάγκη συνεχούς επιβεβαίωσης
-
Τελειομανία, υπερ-έλεγχος ή υπερπροσπάθεια
-
Αποφυγή, αναβλητικότητα ή “πάγωμα” μπροστά σε απαιτήσεις
-
Επαναλαμβανόμενες επιλογές που μας γυρίζουν στο ίδιο αποτέλεσμα (σε σχέσεις, δουλειά, αυτοφροντίδα)
Μια αναλογία που βοηθά
Όπως η φυσιοθεραπεία βοηθά το σώμα να δυναμώσει και να κινηθεί καλύτερα, η ψυχοθεραπεία βοηθά τον νου να λειτουργεί πιο ευέλικτα. Αν το σώμα “μιλάει” με πόνο όταν κάτι έχει επιβαρυνθεί, ο νους συχνά “μιλάει” με άγχος, θλίψη, ευερεθιστότητα ή ένα μόνιμο βάρος. Δεν σημαίνει ότι “έτσι είμαι εγώ”. Συνήθως σημαίνει ότι κάποια εσωτερικά μοτίβα σκέψης-συναισθήματος-συμπεριφοράς έχουν κουραστεί ή δεν μας εξυπηρετούν πια.
Πως αντιμετωπίζονται;
Με τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) δουλεύουμε πρακτικά και συνεργατικά, ώστε να εντοπίσουμε:
-
Τις σκέψεις που ενεργοποιούνται σε συγκεκριμένες καταστάσεις
-
Τα συναισθήματα και τις σωματικές αντιδράσεις που ακολουθούν
-
Τις συμπεριφορές που προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση αλλά τελικά συντηρούν το πρόβλημα (π.χ. αποφυγή, υπερπροσπάθεια, υποχωρητικότητα, υπερέλεγχος, απομόνωση)
-
Τις βαθύτερες πεποιθήσεις που επανεμφανίζονται στο υπόβαθρο και επηρεάζουν σταθερά τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας και τους άλλους
Στη συνέχεια σχεδιάζουμε εξατομικευμένες ασκήσεις με τις οποίες δοκιμάζουμε σταδιακά νέους τρόπους σκέψης και δράσης. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τον έλεγχο που έχουμε στο πως σκεφτόμαστε, νιώθουμε και σχετιζόμαστε με τους άλλους — με περισσότερη ανθεκτικότητα και λιγότερες εσωτερικές σύγκρουσεις.
