Αντιμετώπιση της Αναβλητικότητας

Τι είναι η αναβλητικότητα;

Όλοι μας αναβάλλουμε κάποια πράγματα κάποιες φορές. Η αναβλητικότητα όμως γίνεται πρόβλημα όταν είναι συχνή και επαναλαμβανόμενη. Συνήθως, ξεκινά σαν προσωρινή ανακούφιση η οποία καταλήγει σε περισσότερη πίεση αργότερα. Αυτό συχνά μας προκαλλεί:

άγχος
έλλειψη κινήτρου
στεναχώρια
ντροπή
απογοήτευση

Τι συνέπειες έχει;

Η αναβλητικότητα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αρνητικές συνέπειες στη ζωή μας, όπως για παράδειγμα να:

μην πληρώνουμε τους λογαριασμούς μας
μην κάνουμε αιτήσεις εργασίας
μη διαβάζουμε για την εξεταστική
μην είμαστε συνεπείς στα ραντεβού μας
μην είμαστε συνεπείς στις επαγγελματικές μας υποχρεώσεις
ερχόμαστε ξαφνικά αντιμέτωποι με ένα βουνό υποχρεώσεων, λίγο πριν λήξει η προθεσμία ολοκλήρωσής τους
εξοντώνουμε τον εαυτό μας στη δουλειά, προσπαθώντας να τα προλάβουμε όλα μαζι τελευταία στιγμή.

Ποια είναι η διαφορά αναβλητικότητας και τεμπελιάς;

Πολλοί από εμάς ζητάμε βοήθεια για να διαχειριζόμαστε καλύτερα τον χρόνο και τις υποχρεώσεις μας. Συχνά μπερδεύουμε την αναβλητικότητα με την «τεμπελιά», γιατί και τα δύο μπορεί να οδηγούν σε παρόμοια αποτελέσματα (καθυστερήσεις, εκκρεμότητες, πίεση). Η βασική διαφορά όμως βρίσκεται στους λόγους για τους οποίους εμφανίζονται, και στο πώς μας επηρεάζουν εσωτερικά.

Αναβλητικότητα

Αναβλητικότητα είναι όταν δεν κάνουμε κάτι που θέλουμε ή χρειάζεται να κάνουμε, παρότι γνωρίζουμε ότι η αναβολή θα έχει αρνητικές συνέπειες. Συνήθως δεν είναι ότι “δεν θέλουμε” — είναι θέμα αποφυγής.

Η αποφυγή αυτή μπορεί να συνδέεται με:

άγχος
καταθλιπτική διάθεση
ΔΕΠΥ (δυσκολία έναρξης/οργάνωσης)
φόβο αποτυχίας
φόβο αρνητικής κριτικής
τελειομανία
χαμηλή αυτοπεποίθηση
βαρύ πρόγραμμα / υπερφόρτωση
αίσθηση ότι έχουμε «πελαγώσει»

Ουσιαστικά, η αναβλητικότητα λειτουργεί σαν μια βραχυπρόθεσμη ανακούφιση: αποφεύγουμε την εργασία για να πέσει το άγχος. Μακροπρόθεσμα όμως το άγχος μεγαλώνει (και μαζί του οι ενοχές/ντροπή), δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που κάνει ακόμη δυσκολότερη την απόφαση να το κάνουμε.

Τεμπελιά

Τεμπελιά είναι όταν δεν κάνουμε κάτι επειδή δεν θέλουμε να το κάνουμε. Πρόκειται πιο πολύ για επιλογή/προτεραιοποίηση ή για έλλειψη ενδιαφέροντος, κινήτρου ή ενέργειας, χωρίς την έντονη εσωτερική ένταση που χαρακτηρίζει την αναβλητικότητα.

Με λίγα λόγια:
Στην τεμπελιά κυριαρχεί η αδιαφορία (“δεν με νοιάζει”), ενώ στην αναβλητικότητα κυριαρχεί η σύγκρουση (“με νοιάζει, αλλά κάτι με μπλοκάρει”).

Πως αντιμετωπίζεται;

Ξεκινάμε εντοπίζοντας τι τροφοδοτεί την αναβλητικότητά μας. Στη συνέχεια σχεδιάζουμε στοχευμένες ασκήσεις που την αντιμετωπίζουν στη ρίζα της, όχι μόνο στο αποτέλεσμα.

Συχνά η αναβλητικότητα δεν είναι το κύριο πρόβλημα, αλλά σύμπτωμα ή μηχανισμός αποφυγής.

Επειδή κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, δουλεύουμε εξατομικευμένα. Χαρτογραφούμε τα μοτίβα:

σκέψεων (π.χ. “πρέπει να γίνει τέλειο”, “δεν θα τα καταφέρω”)
συναισθημάτων/σωματικών αντιδράσεων (άγχος, ένταση, απογοήτευση)
συμπεριφορών (αποφυγή, περισπασμοί, “τελευταία στιγμή”)

Με βάση αυτά, χτίζουμε πρακτικές δεξιότητες για:

πιο εύκολη έναρξη (μικρά βήματα, ρεαλιστικοί στόχοι)
καλύτερη διαχείριση χρόνου και προτεραιοτήτων
μεγαλύτερη αντοχή στη δυσφορία που εμφανίζεται όταν ξεκινάμε κάτι απαιτητικό

Στόχος μας είναι να μειώσουμε τον φαύλο κύκλο αποφυγής–άγχους και να αποκτήσουμε πιο σταθερή συνέπεια στην καθημερινότητά μας.

ΚΛΕΙΣΤΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΕΙΤΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ